Breyten Breytenbach

Breyten Breytenbach

De (blanke) Zuid-Afrikaanse schilder-dichter Breyten Breytenbach werd in 1939 in de Kaapprovincie geboren. Hij debuteerde in 1964 met een prozabundel én een dichtbundel. Breytenbachs werk omvat een vijftal dichtbundels, waaronder de in het Nederlands vertaalde cyclus gevangenispoëzie ‘De ongedanste dans’ uit Eklips, voorts heel wat romans, politieke essays en ook een essay over het wezen van de poëzie. Hij studeerde kunst aan de Universiteit van Kaapstad en werd daar een fervente tegenstander van het apartheidsbeleid.

Hij verliet zijn vaderland in de jaren ‘60 en ging in ballingschap naar Parijs. Hij trouwde met een Franse vrouw van Vietnamese afkomst. Vanwege de rassenwetgeving in Zuid-Afrika kon hij daardoor niet meer terug naar zijn geboorteland. In Frankrijk was hij medeoprichter van een groep die vanuit de verbanning de apartheid bestreed.

Hij bezocht in 1975 illegaal Zuid-Afrika en werd daar verraden, in hechtenis genomen en voor hoogverraad tot negen jaar gevangenisstraf veroordeeld. Het werd Breytenbach bij hoge uitzondering toegestaan poëzie te schrijven tijdens de zevenenhalf jaar van zijn gevangenschap, en dat niet om humanitaire redenen, maar vanwege zijn betekenis voor de Afrikaanse taal. In The true confessions of an albino terrorist (1983) beschreef Breytenbach het Zuid-Afrikaanse gevangenissysteem. In zijn gedichten spelen aftakeling en verrotting een belangrijke rol. In veel gedichten beschrijft hij zijn haat-liefde verhouding met Zuid-Afrika. Na veel druk van buitenaf werd hij in 1982 vrijgelaten. Hij keerde naar Parijs terug en werd Fransman, en verdeelt nu zijn tijd tussen Europa, Afrika en de Verenigde Staten. Zijn zeventigste verjaardag werd in 2009 overal gevierd met lezingen en tentoonstellingen. Hij is betrokken bij het Gorée institute (Senegal, http://www.goreeinstitute.org ), dat vreedzame en open samenlevingen in Afrika wil bevorderen.